Bashkia e Tiranës nis rindërtimin e sheshit “Skënderbej”

Ka nisur sot në Tiranë puna për rindërtimin e Sheshit Skenderbej. Kryetari i Bashkisë së Tiranës, Edi Rama ishte prezent në inagurimin e punimeve ku bëri me dije edhe disa detaje të projektit, por edhe të prakticitetit. Ajo ç'ka është problem, tha ai, është trafiku, pasi qytetarët mund të hasin në vështirësi, por kërkoi mirëkuptim, pasi bëhet fjalë për një projekt madhor.

Sot sheshi ishte i rrethuar me rrjetë teli dhe pothuaj i pakalueshëm për makinat. Rama tha se "pikërisht trafiku na ka penguar t'a nisim këtë investim më parë, pasi godina e INSIG është ende e pashpronësuar, por do punohet paralelisht për shponësimin e saj". Me prishjen e kësaj godine lirohet totalisht rruga dhe bëhet i munduar devijimi i trafikut përmes asaj që njihet si unaza e vogël e kryeqytetit.

Në fjalën e tij Rama u shpreh se "ky është një projekt i madh dhe i ndërlikuar që realizon bashkia pas një ecurie të gjatë për të ardhur deri këtu. Kjo nisi me një konkurs të veçantë, që u konkludua me fitimin e studios arkitekturoree belge '51N4E', më pas me një financim bujar prej 4.3 miliard Euro, të Emirit të Kuvajtit, dhe me përzgjedhjen e një firme serioze si Mak Albania dhe një supervizori austriak".

"Vendi ku jehon historia do të jetë edhe pasqyrë e shekullit të ri", tha Rama, duke shtuar se kjo do të jetë vetëm hapësira e qytetarëve. Projekti është i ndërlikuar dhe do të zgjasë në kohë pasi do ketë edhe një infrastrukturë të mirëfilltë nëntokëse që do të kërkojë kohë dhe investime po aq sa infrastruktura mbitokësore. Ujrat që do të përdoren në shesh, si për shatërvanin, për vaditjen e pemëve, apo për të organizuar lojra për fëmijët, do të jetë ujë shiu që do të përpunohet dhe do të përdoret më pas. Rama kujtoi edhe detajin tjetër të projektit, gjelbërimin me të cilin do të jetë i rrethuar sheshi.

Rama pranoi se kompleksiteti i projektit do të sjellë vështirësi për trafikun. Si fillim nuk do të bllokohet i gjithë sheshi por do të punohet në blloqe pune më pas me hapjen totale të unazës së vogël që është zënë nga godina e INSIG, sheshi "Skenderbej" nuk do të jetë më i makinave. Rama nuk dha afate kohore se kur përfundon ky projekt gjigand, por tha se punimet janë komplekse, ç'ka nënkupton se duan kohë të realizohen.

Projekti i plotë i 51N4E: Ja si do të jetë Sheshi

Qendra e Tiranës është konceptuar si një park, ose si një shmangie e kaosit siç e cilëson arkitekti që paraqiti projektin. Sheshi do të rrethohet nga një panteon bimësie dhe do të jetë i mbrojtur dhe i padukshëm deri në momentin që hedh hapin brenda tij. Asnjë nga ndërtesat ekzistuese nuk do të shembet, monumeti Skënderbeu në kalë, Opera e Baletit, Muzeu Kombëtar, Banka e Shqipërisë dhe Xhamia do të jenë të gjitha aty, por të rifreskuara dhe të kompozuara.

"Asnjë monument apo identitet nuk do të mëvehtësohet: por të gjithë nënvizohen rreth e rrotull hapjes së sheshit, duke përfaqësuar një të kaluar të përbashkët mbi të cilën mund të ndërtohet", shjegon arkitekti.

Masterplani propozon ta shkëpusë trafikun nga sheshi dhe të krijoje një shesh këmbësoresh me konstruksione të reja.

Brezi, pjesa anësore e sheshit është njëherësh një tërheqje në vetvete. Ai përmban kopshte, mjedise të hapura për aktivitete, bare dhe kafe. Skajet e sheshit do të jenë një unaze hapësirash dhe atmosferash të ndryshme. Kjo unazë do të jetë një pjesë natyrale e Bulevardit Dëshmorët e Kombit.

Brezi do të strehojë kryesisht programe publike, disa ekzistuese, të tjera të alternuara, e disa të tjera të reja:

Ndërtesa e Operas do të plotësohet me një hyrje në përmasa të mëdha duke mbuluar oborret e jashtme ekzistuese, për të shërbyer për kongrese dhe ngjarje te rëndësishme.

Xhamia kornizohet nga një dysheme e re, pak më e ngritur për ti dhënë asaj vetë më shumë hapësire dhe për ta bërë të duket sikur është ulur mbi një qilim madhështor.

Ndërtesat e ministrive janë trajtuar në një linjë me kopshtin e fundosur, duke shtuar pemë të mbjella që mbulojnë gjithë hapësirën e kopshtit dhe të rrugës.

Teatri i Kukullave e gjen veten në shesh dhe lidhet me një hapësire të re të ndërtuar përpara tij duke ripërdorur pemët ekzistuese.

Banka Kombëtare, merr se fundi vëmendjen që meriton, duke shmangur çdo ndërhyrje vetëm duke ndryshuar platformën përpara saj.

Qendra Tregtare ngjitur me bankën është ripropozuar. Ndërtesa është e ngritur nga toka për të lejuar një hapësire e cila krijon një hyrje të madhe në shesh, duke kornizuar njëherësh kolonadën e ndërtesës se Operës.

Funksionet tregtare plotësohen nga një hapësire ekspozitash për ngjarje kulturore.

Hapësira kulturore do të menaxhohet nga qyteti dhe mund të bëhet partner konkurrent i Galerisë Kombëtare të Arteve. Edhe pse teknikisht i përjashtuar nga konkurrimi, ripropozimi i këtij projekti është pjesë integrale e zhvillimit të ri të sheshit.

Lidhja e Muzeut Kombëtar me vendin ku qëndron është ndryshuar duke riorganizuar shkallët kryesore. Fasada e tij një-dimensionale do të ndryshohet në një tipografi multidireksionale.

Kulla Qytetare (the Civic Tower) do të jetë për shërbime publike të qytetit, ku qytetaret e Tiranës mund të shkojnë për ceremonitë e jetës së tyre, si martesa, ardhja në jetë e një fëmije, etj. Ndërtesa jo vetëm do të përmbajë këto shërbime por do të ketë edhe ballkone publike që shohin sheshin dhe qendrën e qytetit.

Një detaj tjetër i rëndësishëm është se sheshi nuk do të i sheshtë. Ç'ka do të thotë se sheshi do të jenë si kodrinëz me ngjitje të butë në qendër (pjerrësia 3 %). Pjesa e mesit do të arrijë deri në 2.3 m mbi lartësi, krahasuar me skajet.

Ai do të jetë i pajisur me një seri tiparesh ujore, sheshi mund të mbushet ose të thahet. Ky mekanizëm krijon një konstelacion gjithmonë në ndryshim gropash, pellgjesh dhe njollash reflektuese.

Pamja e sheshit lidhet me rrethanat dhe ngjarjet, me motin apo stinët... Sheshi mund ta ndryshoje fytyrën e tij totalisht: nga monumentale, boshllëk zyrtar, në konfuzionin e një bregu artificial. Prezenca e ujit përkohësisht mund të aktivizoje njërin nga skajet ose mund të fokusohet në vetë sheshin. Parë nga skajet, pjesë të sheshit papritur mund të mbushen me fragmente refleksesh të ndërtesës dhe qiellit.

Sheshi nuk bëhet "më i njerëzishëm" duke reduktuar shkallën e tij: ai bëhet tërheqës nga çfarë ofron, njëherësh brenda e jashtë tij. Ditën, brezi i tij do të ofrojë komfort, hije dhe mbrojtje. Sheshi vetë do të jetë disi sfidant, duke ofruar një eksperiencë provokuese. Sheshi do të mbushet nga skajet por asnjëherë pa tension. I parë nga hija, qendra përherë do të ndjehet si tepër e ndriçuar. Ndërsa lenë zonën e hijes dhe hyjnë në shesh, gjithkush do të ndjejë një ndryshim të menjëhershëm të diafragmës në sytë e tij. Duke e përshkuar atë, disa njolla gjithmonë do të duken të lagura duke i detyruar njerëzit të ndryshojnë shtegun që po ndërmerrnin.

Natën, sheshi do te jete e kundërta e tij: i ndriçuar fort përreth brezit, duke krijuar një zonë muzgu në qendër. Të qenurit në qendër të qytetit do të jetë një moment që do të jetë vështirë të harrohet.

Fier, projekt për mullinj me erë

Pak dit pas deklarats s Kryeministrit t vendit, Sali Berisha, lidhur me interesin e Italis pr investime n energji, n Qarkun e Fierit, sht shfaqur nj projekt ambicioz me objekt prodhimin e energjis.
Bhet fjal pr firmn “Reuint”, me qendr n Firence t Italis, e cila mendon t ndrtoj impiante pr prodhimin e energjis me ann e ers.

Projekti parashikon ndrtimin e 60 kullave n 7 komuna t Qarkut t Fierit. N komunat dhe fshatrat ku do t ndrhyhet me kt projekt sht punuar prej dy vjetsh pr matjen e drejtimit dhe shpejtsis s ers, ndrsa fundjavn e kaluar kompania italiane “Reuint” si dhe ajo shqiptare “R.E.Qima Albania” sh.p.k kryen prezantimin final t projektit te banort e zons. Toka ku do t ndrtohen kto impiante do t’u merret me qira banorve nga kompania q do t ndrtoj shtyllat.

Kullat e ers do t ndrtohen n Komunat Levan, Frakull, Cakran, Qendr, Ballsh, Kut e Fratar. do kull do t ket fuqi t instaluar 2 megavat dhe i gjith projekti synon t shtoj kapacitete prodhuese prej 120 MW.

Nj nga zonat e prfshira n projekt sht Komuna Qendr n Mallakastr. Kryetari i Komuns Qendr, Agron Kapllanaj, sht shprehur se: “Nga kompanit implementuese sht zgjedhur fshati Belishov, i cili ka t gjith parametrat teknik pr ngritjen e mbi 30 miniturbinave q do t prodhojn energji me an t ers”.

“Pr kt projekt sht punuar dy vjet n zonn e Belishovs dhe dje, n prezenc t banorve t komunitetit, ku n truallin e tyre do t ndrtohen centrale pr prodhimin e energjis elektrike me an t shfrytzimit t ers, sht zhvilluar nj takim informues lidhur me impaktin ambiental t investimit”.

Verbëria e arkitektëve

Arkitekturë / Objekte të rëndësishme të Bulevardit monumental të Tiranës po i nënshtrohen një autopsie të kobshme. Arkitektët mbyllin sytë edhe me atë që po ndodh në Sheshin Italia. Propozimet dhe ndërhyrjet në të ashtuquajturën arkitekturë e okupatorit, përveçse të shëmtuara dhe fodulle, cenojnë hapur çdo lloj etike profesionale
Shpeshherë flasim për "mbrojtje të monumenteve". Dhe kryesisht ne vetë jemi të parët të çmagjepsur nga përralla ose rrëfimi në fjalë. Eposi i mbrojtjes së monumenteve vjen ende sot e kësaj dite si një retazh i së "shkuarës sonë të lavdishme", e po kësisoj përbuzet e shpërfillet po aq sa e "shkuara jonë e lavdishme".

Ngatërresa është ende e dukshme dhe nëpër këmbë. Fryma e importuar prej së largëti nga kohërat, se ajo që vlen të mbrohet e të restaurohet duhet të jetë domosdoshmërisht autoktone-origjinale, vjen e ndërthuret me figurën e vetëkonceptuar të restauratorit shqiptar, si fillimisht arkeolog e më pas njohës i vetëm arkitekturës kombëtare shqiptare.

Në mos vetëm i banesës autoktone shqiptare dhe i tipologjisë së vetme të kishës apo xhamisë cilësuar "monumente kulture" e që për fat i shpëtuan kazmës shkatërrimtare të viteve '60. I induktuar në frymën shqiptare apo në suazat e arkitekturës shqiptare si një haraç paguar "historisë" por aspak arkitekturës, edhe sot e kësaj dite konfuzioni është sheshit dhe gëlon posaçërisht në gji të profesionistëve.

Sa ç'është i lartë edhe konfuzioni mbi termin "monument" dhe "mbrojtje e monumentit" që vetvetiu përjashton termin mbrojtje e "arkitekturës".
Si kurrë ndonjëherë, vëmendja e arkitektëve shqiptarë është drejtuar kundrejt së ardhmes dhe kjo padyshim është edhe një nga arsyet më kryesore të kësaj verbërie.

Egoja e theksuar intelektuale për "risi formale" është zhvilluar edhe për vetë faktin se çdo gjë e krijuar më parë ose më saktë, e asaj pjese të fondit shqiptar që nuk është posaçërisht "beratase" apo "gjirokastrite" konsiderohet si e "hapur për diskutim" ose e thënë ndryshe, që mund t'i vihet dorë.

Kjo shpjegon dhe faktin sesa ethe për ndryshim e transformim ngjallin haptazi konkurse kombëtare apo ndërkombëtare dedikuar shkurt dhe drejtpërdrejt pothuajse gjithçka, asaj arkitekture që na ofron me bollëk sofra e qendrës së kryeqytetit tiranas.

Problemi nuk qëndron tek riaktualizimi apo përshëndoshja me funksione të reja që janë kërkesë legjitime e kohës, e kësisoj të pashmangshme, por tek fakti që së paku shpërfillet hipoteza apo mundësia për marrjen në konsideratë e restaurimit si ndërhyrje me po të njëjtat atribute sa ç'është edhe ajo e arkitekturës konceptuar mirëfilltazi.

Në rrezikshmëri të lartë përkundrejt injorancës, janë objekte pafund

Shumica e tyre janë lënë jashtë vullnetit restaurator apo mbrojtës, jo vetëm për indiferencë falas, por edhe për një përçmim të hapur kundrejt së ashtuquajturës arkitekturë të "okupatorit" të çfarëdolloj flamuri qoftë, e sidomos kjo e realizuar pas pavarësisë e këtej. Madje në këtë pikë, meken edhe tekstet shkollore, "maketet" e arkitekturës, disertacionet etj. Meken edhe kundrejt asaj arkitekture të realizuar nga vetë ne, gjatë viteve të mëvona.

Dëshira për një klasifikim të saj, analizë, apo edhe vetëm thjesht njohje, i lë arkitektët e rinj e të vjetër nën mëshirën e autodidaktit profesional e gjysmak në formim, duke mos patur mundësinë konkrete e reale të eksplorimit të teorisë së arkitekturës e duke ia dedikuar veten, shpeshherë verbazi, vetëm praktikimit të saj. Është njësoj sikur të jenë duart pa mendjen...

Sidomos objektet italiane. Duke patur parasysh faktin që një rilindje e dytë e vendit filloi pikërisht me formulimin e atij që u quajt "Shteti i parë shqiptar" gjë që koincidoi edhe me ndërhyrjen italiane në shumë skaje të jetës. Për këtë arkitekturë, sidomos atë "të ultën", tërthorazi nuk është treguar ndonjëherë vëmendje, pavarësisht se në trupin e qyteteve tona më të qytetëruara e padyshim të Tiranës vetë si metropol, ajo vazhdon ende të konsistojë në shkallë të lartë vetë indin bazë të qytetit.

Por edhe më i rëndë paraqitet kazusi i qendrës dhe i shtyllës kurrizore tiranase. Pra, bëhet fjalë për Bulevardin Dëshmorët e Kombit, që ndryshe shërben edhe si korridor shpërndarës i gjithë objekteve kryesore politiko-administrative dhe shpirtërore që i anashngjiten atij.

Nën sytë e lodhur të qytetarëve të shumtë të cilët janë të detyruar për nga vetë mënyra sesi është organizuar qyteti, jo vetëm të bëjnë shpeshherë "homazh" përgjatë objektesh kryesore si Kryeministria, Parlamenti, Presidenca, Qendra Ndërkombëtare e Kulturës (ish-Piramida), Kompleksi Ministror, Muzeu Historik Kombëtar, Pallati i Kulturës, Banka Kombëtare Tregtare, ish-Pallati i Kongreseve, etj..

Pra, përgjatë pothuajse të gjitha emblemave të "panteonit" tiranas, por edhe të përdorin rrugëtimin ndanë tyre, duke kryer paralelisht pothuajse të gjitha ritualet e rëndomta apo jo të jetës së përditshme, përkundrejt gjithë plejadës (ato që kemi) simbolike e shpirtërore të kombit.

Porse, çka ai shikon, nuk është veçse një parodi e lënies në dorë të fatit. Një listë e gjatë e tyre popullon hit paradën e turpshme të objekteve që këlthasin për mbikëqyrje. Shumë prej tyre prej kohësh po i nënshtrohen një lloj make up-i zhubravitës, e për të mos thënë më keq, ndërhyrjesh kirurgjikale që shpesh i ngjajnë autopsive.

Lista fillon kobshëm. Ish- Piramida, Pallati i Kulturës, Muzeu Historik Kombëtar, ish-Hotel Dajti, kompleksi Nënë Tereza, ish-Pallati i Kongreseve, etj..
Shumë projekte që propozohen për rikonstruksion të tyre kanë gabime trashanike që në gjenezë. E përpos gjithë kësaj, janë riprojektuar me një mbivendosje funksionesh të rënduara artificialisht dhe të pakuptimta, që do i shndërrojnë ato përfundimisht në mumje të sfiguruara rëndë.

Në materializim të zbaticës mendore e ideore që sjell ujë pikërisht aty ku nuk duhet, jo aq të pakta janë edhe gafat kuptimore ose të identifikimit të "shpirtit të vendit", të të ashtuquajturit "genius loci", për përdorim imediat dhe bombastik.

Këtë e vërtetojnë më së miri iniciativat e ndërmarra së fundmi, për shndërrim dhe shumë përdorim edhe të atij sheshi të ngarkuar për nder të shenjtores, të quhet "Nënë Tereza". Mirëfilltazi ky shesh lind në 1939 (sipas Planit për Rrugën e Perandorisë) si shesh urban dedikuar rinisë, dhe mbart firmat e ark.

herardio Bossio-s dhe të inxhinierit Ferdinando Poggi. Sforcoja e deklaruar bujshëm për shndërrim të këtij sheshi në një "ikonostas" absurd e grotesk të kombit, i ka këmbët në çka u përpoq të ndriçohej më lart.

Për ta sjellë pak më afër se çfarë propozohet realisht, është i detyrueshëm një ekskurs sado i shpejtë historik.

Në suazat e formulimit të Tiranës "fashiste" si dy pjesë të veçanta por të lidhura nga një zemër e gjallë pulsuese, Tirana e Vjetër dhe Tirana e Re do të funksiononin të lidhura bashkë si nëpërmjet një kordoni ombelikal gjatë gjithë gjatësisë së bulevardit kryesor për të rrahur fort në dy qendra.

E para zemër për Tiranën e vjetër, fokusohej në Sheshin Skënderbej, ndërsa e dyta zemër për Tiranën e re, fokusohej në një kompleks të mirëfilltë politik, arsimor e sportiv.
Sheshi i ri, shesh dedikuar pra rinisë ose ardhmërisë së kombit, ishte idealist përkundrejt atij materialist të qendrës, e po ashtu, si rrallë ndonjëherë në historinë e ndërtimtarisë shqiptare, është pothuajse i vetmi shesh i konceptuar e projektuar (dizenjuar) integralisht. Një vizatim i qartë planor e urban me një përkufizim të qartë arkitekturor objektesh që e konturojnë.

Simbioza dhe dualizmi është i pastër. Janë objektet (arkitektura) që konfigurojnë sheshin, po aq sa ç'është forma e sheshit që i bën objektet të jetojnë. Metafizikës hapësinore të rregullt e të mirekuilibruar (raporti boshllëk-ndërtim) i bashkëngjiten vijat puriste me reminishenca neoklasike të arkitekturës më të lartë të realizuar ndoshta ndonjëherë në Shqipëri. (Ndjesë, egos bashkëkohore për arkitekturë por e vërteta duhet njohur dhe pranuar.)

Korpuset e lidhura pranë janë të gjitha pjesë të të njëjtit puzzle, dhe ashtu tok, ato ruajtën fizionominë e tyre "rinore" edhe në vitet e errëta të komunizmit, madje, duke shërbyer edhe si sfond inspirues e domethënës toponimik edhe për krijime të tjera mbresëlënëse të kinematografisë shqiptare, të gjitha të dedikuara rinisë. Kujtoj këtu filmin e shkëlqyer "Në çdo stinë", i xhiruar në këto ambiente (skena e patinave, që ajme sot është e pamundur të përjetohet falë çadrës megalomane aty përbri).

Vlera e tij lidhet pra pazgjidhshëm me unitetin arkitektonik-formal që ky shesh ofron, e rrjedhimisht çdo ndërhyrje në të, thërret për profesionalizëm të lartë dhe kalibrim të pashoq energjish, e sidomos për njohje të thellë e dritë largpamëse vijueshmërie.

Ndërsa përpjekja për të kondensuar aty edhe vlera të tjera, që do të meritonin një vend të tyrin apostafat, me të gjitha nderet e hijeshinë që ato kërkojnë, shpreh edhe njëherë qartë "prakticitetin" absurd për të ndryrë në të njëjtin vend vlera e simbole që zor se do të qëndronin bashkë në një situatë normale.

Po sot e gjithë ditën, përpos problemit dramatik të vorbullës së trafikut, panaireve stinore të karakterit "Luna Park", kioskëzimit absurd e nevrastenik peshqesh i këtij 20 vjeçari të fundit, degradimit të pashmangshëm nga lënia pas dore, marrjes së vendimit në formë diktati, si surrogat të ligjeve për bashkëpunim reciprok e për autonomi vendore, i shtohet edhe absurdi që aty ku kemi të realizuara, ende, vlerat më të larta arkitektonike të kombit, për mungesë parash, të realizojmë improvizime amatore, të paqëllimshme në vetvete por të dëmshme e për dy lekë.
Në pritje të një konkursi ndërkombëtar e kombëtar gjithëpërfshirës, që do të përcaktojë një herë e mirë (të shpresojmë) fatet dhe ardhmërinë e këtij sheshi, kostoja e kësaj ndërhyrjeje do të rëndonte gjithçka e pafund.

Sa për kujtesë, në atë çka realisht do të ndodhë në këtë kuadro surrealiste, imagjinoni, përmendorja dhe muzeu i Nënë Terezës rrethuar dhe impostuar bri për bri, me arkitekturë De Kirikjane (De Chirico - piktor italian metafizik) prej marshi fashist!!!

Por çka është në ardhmëri dhe nuk ka ndodhur, e për rrjedhojë me ende shpresë për t'u menduar.

Por ka edhe më keq.

Tirana prej muajsh përjeton nën sytë e saj të lëbyrur, realizimin e një ngrehine të çuditshme e që për nga forma i ngjan një agjinareje gjigante mu në zemër të Sheshit Italia. Objekti shpërfill çdo gjë si të ishte veçse një përmendore e egos së vet. Shpërfill së pari arkitekturën me të cilën rrethohet, si të thoshte rëndom e me një dialekt brutal "hapma pak krahun se këtu zot jam unë..."

E së dyti, e vendosur aty në kundërshtim flagrant, shpërfill haptazi çdo plan urbanistik të miratuar dhe ende në fuqi.

Është e dhimbshme dhe e pafalshme edhe një herë sesi arkitektët vetë i lejojnë vetes realizime të këtij lloji që cenojnë hapur çdo normë të etikës dhe të deontologjisë profesionale.

Duke nisur me shembujt që u dhanë më lart, e për të ardhur deri tek ndërtimi që mbin çuditshëm si egjër në mes të fushës me grurë, shuplakës së përflakur drejtpërsëdrejti të mungesës së autoriteteve, të ligjit që duhet të mbizotërojë aty ku konsiderohet se ka shtet, i mbivendoset krenaria e shkelur me këmbë e gati e përdhunuar, e koshiencës intelektuale e profesionale arkitektonike-urbane shqiptare e mbarëkombëtare.

Ky objekt në zymti, shëmti e fodullëk është tregues i drejtpërdrejte i asaj që dhimbshëm vazhdon të jetë perverse në këtë vend. Ose më saktë, është një parafrazim real e i gjendur i shprehjes së urtë popullore:
Gjej shesh e bëj përshesh.

nga ALBANA TOLLKUÇI - gaz. Shekulli

Dita e Verës, ja aktivitetet në Tiranë

Tiranë, 10 mars, NOA - Edhe këtë vit, Tirana dhe Elbasani, por edhe qytete të tjera bashkohen për të mirëpritur Ditën e Verës. Atmosfera festive do të ndihet që në orët e para të mëngjesit, ku rrugët do të popullohen nga vizitorë të shumtë, të cilët do të shëtisin deri në orët e vona të mbrëmjes.

Ata do të kenë mundësi të shijojnë gatime të veçanta tradicionale, si dhe ballokumet, ëmbëlsirën simbol të kësaj dite. Sheshet kryesore të qyteteve do të mirëpresin koncertet e ndryshme me këngëtarë shqiptarë dhe të huaj.

Një kënd i veçantë do tu kushtohet fëmijëve, argëtimit me kllounët, akrobatët dhe personazhet e njohura të botës së tyre, si dhe një festë e vërtetë karnavalesh në të cilën ata do të jenë protagonistë. Një risi në këto festime do të jetë edhe projekti Pasarela, parakalimi i 30 modeleve në një pasarelë përpara hotelit Rogner në Tiranë.

Aktivitete në Tiranë

Festa do të fillojë të dielën paradite në qendër të Tiranës në sheshin Skënderbej. Prologu i kësaj feste do të jenë këngët dhe vallet e Ansamblit Tirana. Më pas, akrobatë dhe kllounë nga Cirku i Tiranës do të argëtojnë fëmijët e pranishëm, ndërsa Banda e Qytetit do të fillojë rrugëtimin përgjatë bulevardit Dëshmorët e Kombit.

Në shesh, qytetarët do të gjejnë edhe këndin e kulinarisë shtëpiake, gatime tradicionale të zonës, që do të ofrohen për shijim nga një grup amvisash të qytetit të Tiranës, bashkë me recetën e gatimit.

Lulishtja Skënderbej do të jetë e gjitha e fëmijëve, që nga mesdita. Nuk do të mungojë muzika, këngët dhe vallet popullore, por i pranishëm do të jetë edhe libri përmes projektit Të lindur për të lexuar. Bulevardi Dëshmorët e Kombit do të kthehet në një panair argëtues, plot me kënde dhe çadra ku të Rinjtë e Rrjetit Rinor do të krijojnë një atmosferë krijuese dhe gazmore.

Një vend të veçantë do të ketë edhe prezantimi i botimeve nga shtëpitë botuese shqiptare. Ndërkohë, duke ecur poshtë në sheshin përpara Piramidës, një kuartet instrumental do të performojë nga ora 12.00 deri në 16.00. Në Parkun Rinia, Bashkia e Tiranës do të instalojë një sistem Karaoke, që i fton të gjithë të bëhen protagonistë të këngës.

Sheshi Nënë Tereza do të jetë hapësira për të gjithë të apasionuarit e Skateboard-it dhe Grafitit.

Të dielën, zona e ish-Bllokut do të jetë Rock the Block, një pellg festiv dedikuar muzikës rock dhe vlerave përbashkuese europiane. Koncerti do të fillojë në orën 20.00, me grupe të muzikës rock dhe alternative nga grupe europiane dhe shqiptare. Skena do të vendoset në rrugën pedonale dhe në të do të ngjiten për të performuar disa grupe muzikore. Aktiviteti zhvillohet në bashkëpunim me ambasadat e huaja të akredituara në Tiranë.

Një gabim i rëndë urbanistik - nga Maks Velo

Arkitekturë / Një vendim i papërgjegjshëm arkitektësh e urbanistësh po kthen filozofinë e kioskave. Ndërhyrja në Sheshin Italia, një nga më të rëndësishmit e Tiranës, është një atentat që profesionistët po i bëjnë kryeqytetit m

Në Sheshin "ITALIA" janë realizuar një pjesë e punimeve për një objekt. Janë betonuar gjithë kolonat e tre kateve. Sipas tabelës shpjeguese të vendosur, bëhet fjalë për një "Kompleks Rekreativ 3 kate plus bodrum" që e ndërton shoqëria BELAVIS SH.P.K.

Mbas artikullit tim të datës 17 shkurt, botuar në "Shekulli", punimet u pezulluan.

Në bisedën që pata me Kryetarin e Bashkisë, Edi Rama, më tha se ai ka qenë kundër këtij objekti i cili është edhe kundër Planit Francez të Qendrës.

Meqenëse është rasti i një veprimi të rëndë, shumë flagrant, kundër planifikimit urban të qytetit, mendova ta analizoj më me hollësi.

Vendimi i KRT-së së Tiranës është i datës 13.06.2002. Pra, objektit i është dhënë drita jeshile, dhe prej këtu fillojnë gjithë problemet.

Çudia e parë është kur lexoj se pronar i truallit është zoti Shpëtim Dama.

Kjo është e pabesueshme! Si është e mundur dhe kush ia ka kthyer këtë parcelë në mes të sheshit këtij personi?

Po ta shikojmë me këtë logjikë, pronar duhet të ketë edhe fusha e "Qemal Stafës", edhe shatërvani në mes të Sheshit "Nënë Tereza". Bile pronar duhet të ketë pasur edhe lulishtja në Sheshin "Skënderbe".

Dhe atëhere duhet t'ju kthehen pronarëve?

Po pse nuk ju kthehet toka pronarëve të parcelave në Kamëz, Sauk apo Bathore, të okupuara nga të tjerë?

Po si nuk e kërkoi në kohën kur u ndërtua nga italianët?

Si është e mundur, shpronësojmë për Rrugën e Kombit në Kukës dhe në mes të Tiranës pronarit i kthehet parcela?

Kjo më ngjan si dhënia në pronësi e parkut tek vëllezërit Frashëri ku u ndërtuan Kullat ose si dhënia e territorit të Parkut të madh ku u ndërtua Shkolla Willson.

Në gjithë botën shtetet vënë dorë mbi trojet private për hir të hapësirës publike, vetëm këtu kthehet mbrapsht, nga hapësirë publike në private.

Çudia e dytë është guximi i kërkesës për të ndërtuar aty.

Dhe veprimi aspak i moralshëm është i arkitektëve që e kanë pranuar këtë detyrë projektimi, duke e ditur fort bukur se aty nuk duhet ndërtuar. Dhe nuk mund të mendonin për të ndërtuar sepse aty është një SHESH, domethënë një HAPËSIRË e lirë që askush nuk ka të drejtë ta zërë.

Si mund të prishet harmonia kështu? Si mund të guxojmë, duke qenë profesionistë, të bëhemi atentatorë të një kryeqyteti? Çfarë parimesh, normash morale dhe profesionale kemi parasysh? Cila KRT e një kryeqyteti evropian mund ta bënte këtë veprim? Si është e mundur që KRT-ja e aprovoi? Kush ishin këta anëtarë të KRT-së?

Bashkia e Tiranës duhet patjetër të bëjë transparencë të plotë për këtë rast, sepse ishte ky vendim i KRT-së që futi çështjen në një maratonë gjyqësore të panevojshme.

Si është e mundur që shkallët e gjyqësorit marrin një vendim aprovimi kur ky rast është krejtësisht i pastër si drita e diellit?

A mund të gjendet një rast tjetër korrupsioni më flagrant dhe më i dukshëm se sa ky?

Si mund të ndërtohet në mes të një SHESHI, të një prej shesheve më të rëndësishëm të kryeqytetit?

Tani, paradoksalisht, ky objekt është bërë më i rëndësishmi dhe më i fokusuari në atë shesh.

Arkitektët tanë punojnë si qorra, na japin vetëm ca fasada dhe ca planimetri dhe nuk dinë fare se si këto objekte qëndrojnë në hapësirë! Pastaj na dalin jo ato që parashtrojnë në KRT, po ca monstra që nuk i ka parë kush.

Gjëja më e rëndë është se objekti dëmton rëndë "Sheratonin".

Dalëngadalë ky hotel (si njëherë e një kohë Dajti ) zuri vendin më të rëndësishëm në jetën publike të kryeqytetit. Aty bëhen konferenca, takime delegacionesh, pritje e përcjellje personalitetesh shtetërore, kulturore e sportive. Hoteli ka zëvendësuar edhe Pallatin e Brigadave në shumë raste, në pritje presidentësh e kryeministrash. "Sheratoni" kështu ka një funksion shtetëror.

Dhe tani na del një palo objekt, REKREACJONI me demek, domethënë kafene, (se nuk ka nja dhjetë a njëzet aty rrotull).

Më tmerron fakti se si është e mundur që FILOZOFIA E KIOSKAVE të kthehet prapë.

Si nuk vëmë mend asnjëherë? Ku e gjejmë këtë guxim? Si nuk kemi ndërgjegje dhe pikë turpi?

Dua të besoj që ky objekt do të rishqyrtohet, do të anulohet dhe do të prishet.

Përndryshe do të jetë turpi i mijëvjeçarit të ri.

Marre nga Shekulli

Projekte te tjera

International Center of Culture



Project of restauration of the International Center of Culture “Pjeter Arbnori“ and the adaptation of these space into the National theatre .The tender was done by the Ministry of Culture, Youth and Sports. The investment was 3.5 million euro. Studio A1, in this project has also collaborated with Enigma sh.p.k.





Civil building in Durres



Civil building in Durres in collaboration with SND Construction was designed and built a 13 floors, 3 floors, three are multifunctional floors as shopping center and stores. There are also 2 underground floors for the parking.






Project of a residence in the village of Mëzez



Project of a residence in the village of Mëzez, Kashar Commune (at the entrance of Tirana). The project has 8 towers of 10 floors mostly for habitation and 2 floors are multifunctional floors as shopping center and stores. There is also 1 underground floor for the parking.

Artikull: Ndertesat Binjake

I ulur në "studion time te shkrimit" duke menduar se s'kam asgjë për të thënë, nuk kam libra për të shkruar, nuk kam thashetheme për të përhapur, nuk kam ftesa nga revista prestigjioze që botojnë projekte të rëndësishëm arkitektonike dhe pjesë të rëndësishme të opinionit te shkruar nga personazhe te rëndësishëm. Unë ndjehem i largët nga inteligjenca arkitektonike, në bloget e pornografisë arkitektonike dhe utopise se lartë të menduarit dhe të folur.
Se paku kam qëndrim dhe nje ide nga kompjuteri im.

Më poshtë është përkufizimi i Ndertesa "Binjake" ndikuar nga definicioni Wikipedias për binjakët e njeriut, ku fjala "pasardhës" është tregtuar për "ndërtesen".

"Binjakët janë dy objekte që rezultojnë nga zhvilluesi i njëjtë, zakonisht ndërtuar në zone të ngushtë. Ato mund të kene orientim të njëjtë ose të ndryshme. Binjakët mund të jetë ose monozigote (MZ, si "identike") ose Dyzigote (DZ, si "vëllazërore" ose "jo-identike").

Ndërtesat binjake ekzistojnë për disa arsye. Edhe pse arsyet kryesore jane ato ekonomike, ato gjithashtu mund të ketë disa kushte "ekspresive" qe ndikojne ne ndertimin e tyre.

Do e shpjegoj gjith cfare thashe me lart me nje diagram te thjeshte.





Siç mund ta shikoni nga diagrami më lartë, një investitor mund të ndërtoje dy ndërtesat binjake me nje koncept. Ai mund të shpetoje një shumë të hollash nga faturimet arkitektonike dhe kohën e kontratës, nga blerjet e materialeve dhe nga lehtësia e instalimit , të gjitha keto që përkthehen në shuma të mëdha të fituara parash rëndësia të cilave në urbanizmin shqipetar është i dorës së parë.

Huazuar dhe Marr shkas nga Orhan Ayyüce